Advies

Advies over corona en cultuur: Cultuur in transitie


Cultuur in transitie

De coronacrisis als vliegwiel voor veranderingen

De RRKC heeft op 9 februari aan het college van B&W en de culturele sector van Rotterdam een advies uitgebracht over corona en cultuur. Het advies, ‘Cultuur in transitie‘, beschrijft veranderingen en interventies om de Rotterdamse kunst- en cultuursector sterker uit de coronacrisis te laten komen – op korte én langere termijn. Het advies kwam tot stand met input van vier denksessies met ruim 40 Rotterdamse makers en instellingen. De diverse en representatieve samenstelling van de denksessies klinkt direct door in het advies Cultuur in transitie.

LEES HIER HET COMPLETE ADVIES

Cultuur in transitie

De impact van de coronacrisis op de culturele en creatieve sector is zeer groot en zonder precedent. De sector is zwaar getroffen en redt het niet zonder steun, maar toont zich ook veerkrachtig, creatief en solidair. De maatschappelijke en intrinsieke waarde van kunst en cultuur worden in crisistijd gevoeld en gezien. Makers en instellingen delen kennis en zetten gezamenlijk nieuwe stappen. De RRKC adviseert de gemeente deze beweging te stimuleren.

Om tot een evenwichtig en goed gewogen advies te komen, organiseerde de RRKC eind oktober 2020 vier online denksessies over de korte- en langetermijn-gevolgen van het corona-virus op de culturele sector. 40 makers en instellingen uit vier disciplines en in diverse samenstelling gingen met elkaar in gesprek over vier thema’s: Programma, Publiek, Keten en Verdienmodel.

Een realistisch scenario

De RRKC heeft veel waardering voor de wijze waarop de gemeente Rotterdam haar verantwoordelijkheid heeft opgepakt met analyses en steunmaatregelen. Maar een waarschuwing is gepast: De impact van de pandemie, met al haar grilligheid en mutanten, zal een lange doorwerking hebben en de culturele praktijk blijvend veranderen. De Raad adviseert: Gebruik de crisis daarom als vliegwiel om de noodzaak tot verandering – die er al was – verder en in gezamenlijkheid vorm te geven. Ga uit van vertrouwen en verantwoordelijkheid, ga soepel om met subsidieregels en prestatieafspraken en gebruik 2021 als experimenteerjaar.

Zes essentiële veranderingen


Het advies is gericht op een blijvende transitie van de culturele sector. De gemeente zal samen met de culturele sector een overstijgend perspectief moeten ontwikkelen voor de toekomst met als richtpunt 2025. Het perspectief geeft richting aan de wijze waarop steunmaatregelen worden omgezet in investeringen. De RRKC adviseert de zes geschetste veranderingen te benutten als ‘kader’ voor de transitie. Daarbij adviseert hij het college vast te houden aan de drie I’s (Inclusiviteit, Interconnectiviteit en Innovatie); deze zijn cruciaal om sterker uit de crisis te komen. Het gezamenlijke doel is een nieuw duurzaam cultureel ecosysteem met gelijke kansen. Om de cultuursector weerbaarder te maken is het absoluut noodzakelijk dat er op zoek wordt gegaan naar een bredere bekostiging. Nu wordt er door rijk en gemeente veel extra geld als steun ingezet, maar voorkomen moet worden dat de sector na deze anticyclische investeringen en ondersteuning weer speelbal wordt in een golfbeweging van bezuinigingen, aldus de Raad.

De RRKC signaleert zes veranderingen als drijvende kracht achter de transitie van de cultuursector:

  1. Innovaties met nieuwe productie- en presentatiepraktijken;
  2. Toename solidariteit, samenwerking en deelcultuur;
  3. Een versnelde aandacht voor digitalisering;
  4. Toenemende behoefte aan publieke/alternatieve ruimte voor programmering;
  5. Een groter beroep op eigen talent en bronnen;
  6. Op zoek naar een bredere bekostiging.

Opgave voor de korte termijn: ruimte maken voor veranderingen
De RRKC heeft hiervoor vier adviezen:

  1. Versoepel de toepassing van subsidieregels en werk met voorfinanciering
  2. Blijf inzetten op een vitaal klimaat voor de makers, creatieve ondernemers en kunstenaars in de stad
  3. Zorg juist nu voor het stimuleren van cultuureducatie
  4. Faciliteer een veilig werk- en presentatieklimaat, zowel buiten als binnen
LEES HIER HET COMPLETE ADVIES

Advies

Hervorm cultuursubsidies maar niet overhaast


RRKC adviseert om meer tijd te nemen om te komen tot structurele subsidie voor grote cultuurinstellingen, de Rotterdamse Culturele Basis. Dit plan staat in de Uitgangspuntennota van het College van B&W.

Wat is de Rotterdamse Culturele Basis?

Het College van B&W vroeg de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur (RRKC) om advies over het instellen van de Rotterdamse Culturele Basis. Dit is een vaste subsidieregeling voor de grote culturele instellingen in Rotterdam. Op landelijk niveau is er structurele financiering in de Basis Infrastructuur. Ook in Amsterdam is een vergelijkbare regeling, de A-BIS.

Hervorming van cultuursubsidie

“De invoering van de regeling leidt tot helderheid over de ankerpunten van de sector, maar ook over de flexibiliteit van het Cultuurplan”, beschrijft het college in de Uitgangspuntennota. De RRKC onderschrijft dat het invoeren van een basisinfrastructuur een versterking kan zijn van het culturele veld. De Raad uit zijn zorgen over de snelheid waarmee het college de wijziging wil doorvoeren, namelijk al vanaf januari 2021. Het is een vergaande ingreep die vraagt om een heldere doelstelling en argumentatie. In Amsterdam werd eerst een proefperiode ingesteld om te komen tot een toetsing van de BIS op basis van artistieke kwaliteit, ondernemerschap, internationale positionering, partnerschap en leiderschap.

Wat betekent dit voor de verdeling van het Cultuurplan

In het advies vraagt de Raad zich af wat dit betekent voor het Cultuurplanbudget. In het Cultuurplan staat de verdeling van de meerjarige cultuursubsidies, hiervoor doen culturele instellingen elke 4 jaar een aanvraag. Betekent dit dat er 62 miljoen beschikbaar komt voor de Rotterdamse Culturele Basis en er 22 miljoen overblijft voor het Cultuurplan? De RRKC constateert dat er een verschil is tussen het ambitieniveau in de Uitgangspuntennota en het beschikbare budget. De Raad vindt dat er meer geld moet komen voor kleinere instellingen en initiatieven.

Geef ruimte voor vernieuwing

De RRKC is voorstander van een inhoudelijke en integrale benadering van het gehele Rotterdamse culturele veld, waarin grote en kleine instellingen worden beoordeeld op basis van hun artistieke en culturele waarde, hun bedrijfsvoering en hun bijdrage aan de ontwikkeling van de stad. De RRKC is ook van mening dat de administratieve last die culturele instellingen ervaren bij het aanvragen van subsidie verlicht moet worden. Een hervorming van de cultuursubsidies kan hieraan bijdragen. De RRKC maakt op uit de Uitgangspuntennota dat het college instellingen kiest voor een Rotterdamse Culturele Basis op basis van schaalgrootte, publieksbereik, de hoogte van de subsidie en de historische betekenis.

Neem de tijd

De RRKC adviseert om niet op dit moment, vlak voor een nieuwe Cultuurplanperiode een Rotterdamse Culturele Basis in te voeren. Gebruik de Cultuurplanperiode 2021-2024 om tot een beter onderbouwd plan te komen. Formuleer hoe de Rotterdamse Culturele Basis bijdraagt aan een op de toekomstgerichte verandering. Zorg voor een goede afstemming met het culturele veld over de inhoudelijke criteria en een haalbare fasering. De RRKC blijft graag betrokken in de voorbereiding van een Rotterdamse Culturele Basis in de toekomst.

 

Advies

Dit zijn de belangrijkste trends voor het Rotterdamse cultuurbeleid


Trends in de Rotterdamse cultuursector: Inclusiviteit, Innovatie, Interconnectiviteit

Elke vier jaar brengt de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur (RRKC) de sectoranalyse uit als voor bereiding op de keuzes die de gemeente Rotterdam maakt voor de meerjarige cultuursubsidies in het Cultuurplan.

Dit keer geeft de RRKC geen uitgebreide analyse van de stand van zaken binnen alle disciplines van de Rotterdamse cultuursector. De Raad kiest er dit keer voor om over drie thema’s beschouwingen te doen: inclusiviteit, innovatie en interconnectiviteit. Dit zijn onderwerpen die een plek krijgen in het stedelijk cultuurbeleid voorde periode 2021-2024.

Inclusiviteit

In Rotterdam volgen 58.000 jongeren een MBO-opleiding. Daarvan wonen er 20.000 in Rotterdam. Binnen de (kunst)opleidingen van het Albeda College bereiden toekomstige cultuurprofessionals hun entree in de culturele sector voor. De RRKC sprak met hen over hun wensen en ideeën over kunst en cultuur in de stad. Dit zijn de belangrijkste punten die ze de Raad meegaven.

  • Investeer in interdisciplinaire en creatieve broedplaatsen. Creatieve jongeren hebben behoefte aan betaalbare of kosteloze repetitie-, werk- en ontmoetingsruimten. Hier kunnen nieuwe makers nieuwe samenwerkingen vinden, hebben ze ruimte om te experimenteren en hun werk laagdrempelig te presenteren. Maak inzichtelijk welke faciliteiten en expertise de verschillende instellingen te bieden hebben zodat de jonge generatie hier gebruik van kan maken, en andersom.
  • Help studenten van kunstvakopleidingen en afgestudeerde makers de weg te vinden naar fondsen en subsidies. Bied een speciaal fonds aan waar ook studenten een aanvraag kunnen doen voor initiatieven op gebied van kunst en cultuur. Ontwikkel een speciale desk, en de mogelijkheid tot pitches.
  • Vergroot de zichtbaarheid van en vindbaarheid tussen het bestaande aanbod voor en door deze doelgroep. Investeer in cultuurambassadeurs als schakels tussen het aanbod en de MBO-studenten, het liefst per wijk omdat de ambassadeurs dan actief kunnen inspelen op wat er leeft. Ontwikkel een online platform voor de doelgroep creatieve studenten en jonge makers waar ook het aanbod van kleinere makers op te vinden is.

Innovatie

De gemeente kan innovatie binnen de creatieve sector richting geven en bevorderen. De RRKC doet hiervoor de volgende aanbevelingen.

  • Stel een innovatieagenda op voor de Rotterdamse creatieve industrie. Formuleer hierin de uitdagingen voor de creatieve sector. Bepaal een missie en visie, heldere meetbare doelen en randvoorwaarden.
  • Creëer fysieke en mentale ruimte voor kunstenaars en ontwerpers.
  • Vernieuw het subsidiebeleid. Verlaag de regeldruk bij het aanvragen van subsidies, sluit aan bij nieuwe financieringsvormen en stel een innovatiebudget vast.

Interconnectiviteit

Dit is een centraal thema uit het advies dat de International Advisory Board extra (IABx) in 2017 uitbracht over de potentie en zichtbaarheid van het Rotterdamse culturele veld. De RRKC definieert het begrip als volgt: interconnectiviteit is toegevoegde waarde maken door samenwerking.

Hoe wordt 1 + 1 = 3 ?

  • Interconnectiviteit kan de zichtbaarheid van de cultuursector en de cultuurproductie vergroten als organisaties gaan samenwerken.
  • Interconnectiviteit kan de bijdrage van de cultuursector aan sociale, culturele, economische en ruimtelijke ontwikkeling van Rotterdam vergroten
  • Creatieve bedrijven hebben iets te bieden aan de ontwikkeling van hun stad en hun burgers. Faciliteer organisaties en plekken die de verbinding leggen tussen de directe bedrijfsvoering van het bedrijf en de creatieve, sociale stedelijke omgeving.
  • Bevorder interconnectiviteit met daarop gerichte instrumenten als mediators, matchmakers, gebiedsgerichte samenwerking, netwerkorganisaties die onderzoek, ontwikkeling en co-creatie als kerntaak hebben en evenementen waarin wordt samengewerkt.
  • Nodig het culturele veld uit om aansluiting te maken met de speerpunten uit het gemeentelijk coalitieprogramma.

Advies

Boijmans Binnenstebuiten, Museum Boijmans Van Beuningen op weg naar de toekomst


De Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur bracht op 1 november 2018 een advies uit over de renovatie van Museum Boijmans Van Beuningen, getiteld ‘Boijmans Binnenstebuiten, Museum Boijmans Van Beuningen op weg naar de toekomst’. Het college van B&W stuurde de RRKC hierover op 24 april een adviesaanvraag.

Aanleiding voor de adviesaanvraag is dat de gemeente in het najaar een besluit wil nemen over de renovatie van Museum Boijmans Van Beuningen. Het museumgebouw is aan het eind van zijn (technische) levensduur; het uitvoeren van asbestsanering en achterstallig onderhoud zijn onvermijdelijk. Vanaf 2019 is het gebouw niet meer beschikbaar voor de presentatie van de collectie.

De gemeente Rotterdam en Museum Boijmans Van Beuningen staan voor de keuze: doen wat móét, of kiezen voor wat kán. Wat moet, is het asbestvrij maken van het gebouw zodat het weer voldoet aan wet- en regelgeving en invoering van hedendaagse duurzaamheidsmaatregelen. Wat kan, is kiezen voor het toekomstscenario waarin het museumgebouw wordt vernieuwd en klaar is voor de toekomst.
De RRKC adviseert het college om in te zetten op wat kán: werken aan een toekomstbestendig museum dat voldoet aan de museale eisen van nu en straks en dat past bij een wereldstad als Rotterdam.

Adviescommissie

Voor de uitwerking van het advies heeft de RRKC een adviescommissie samengesteld. De adviescommissie bestudeerde door de gemeente beschikbaar gestelde documenten, bronnen van Museum Boijmans Van Beuningen, alsmede verschillende onderzoeksrapporten en publicaties.
Verder bezocht de adviescommissie het museumgebouw voor een schouw en voerde gesprekken met medewerkers van de afdeling Cultuur en Vastgoed van de gemeente Rotterdam en de directie van Museum Boijmans Van Beuningen.
De RRKC onderzocht trends en ontwikkelingen in de museumsector en stelde ten behoeve van benchmarking vijf cases op van vergelijkbare musea in renovatie en drie cases van museumparken.

Het advies: samenvatting en aanbevelingen

In de samenvatting van het advies leest u de aanbevelingen van de RRKC. De daarop volgende vier hoofdstukken leggen het fundament en geven het advies verdieping en onderbouwing. Belangrijke aanbevelingen in het advies zijn:

1. Ga voor het toekomstscenario

Vergelijkbare kunstmusea hebben een renovatie benut als kans om het gebouw aan te passen aan museale eisen van deze tijd. Dit leidde tot meer bereik en bezoekers. Een vernieuwd toekomstbestendig museum past bij een wereldstad als Rotterdam die zich alsmaar uitbreidt en steeds meer bezoekers trekt uit binnen- en buitenland. Het past ook bij de rol die het museum al sinds 1937 vervult als icoon in de stad.

2. Kies voor een transitieperiode

De RRKC is positief over de plannen voor de renovatie, maar mist hierin nog de wensen van het publiek, de verbinding met het Museumpark en een toekomstgerichte visie op het bereiken van een breder publiek. De RRKC pleit voor een transitieperiode om deze aspecten te versterken.

3. Vraag om een transitieplan

Om de collectie tijdens de renovatie te blijven tonen, kiest Museum Boijmans Van Beuningen vier wegen: bij andere musea in de stad, in de klas, in Rotterdam-Zuid en in het buitenland. De RRKC adviseert het college om hiervoor in 2018/2019 een gedegen transitieplan te vragen aan Museum Boijmans Van Beuningen, een plan met concrete doelstellingen voor de presentatie van de collectie in de komende jaren, de activiteiten die daarvoor nodig zijn en de financiële dekking.

4. Maak van het Museumpark een toegankelijke culturele hotspot

Investeer in het Museumpark. Zorg dat het in de toekomst een belangrijke culturele hotspot wordt waar ook niet-museumbezoekers graag verblijven.

Advies

Advies over meer inclusiviteit in de sector


Tijdens de Cultuurplanperiode 2017-2020 verdiept de RRKC zich in de vraag hoe inclusief de Rotterdamse culturele sector is: de organisaties, het bestuur, de makers en het publiek. In hoeverre is de culturele sector voor, door en van iedere Rotterdammer?

Onze meest recente inspanning op dit gebied is het onderzoek dat we samen met de EUR verrichtten naar de impliciete vooroordelen van medewerkers van instellingen binnen het Cultuurplan 2017-2020.

Onderzoeksresultaten
De belangrijkste conclusies vindt u hier:
Samenvatting
Gehele rapport

Op deze pagina geven we een overzicht van onze activiteiten rond het thema Inclusiviteit.

Samenvatting advies ‘De stad is meervoud’

Rotterdam is een jonge stad met 170 nationaliteiten. Maar de cultuursector is nog te weinig een afspiegeling van de Rotterdamse bevolking. Er is een kloof tussen de gesubsidieerde instellingen die grotendeels eurocentrisch en traditioneel zijn, en het informele veld dat van nature cultureel diverser en inclusiever is. Tussen deze twee circuits is weinig uitwisseling en doorstroom. Juist de combinatie van die twee werelden is de kracht van Rotterdam. Daarom brengt de RRKC een advies uit aan het college van B&W over hoe de gemeente, individuele instellingen en de sector als geheel

Waarom is het belangrijk dat de cultuursector meer inclusief wordt?

  • Iedere Rotterdammer betaalt mee aan cultuursubsidies. Andere publieke sectoren zoals defensie, gemeenten en politie worden steeds inclusiever. Daarom is het nu tijd dat ook de cultuursector een afspiegeling wordt van de samenleving.
  • De kracht van Rotterdam ligt in de combinatie van traditie en innovatie
  • Een inclusieve cultuursector maakt de stad aantrekkelijker voor bedrijven en nieuwe inwoners.
  • Culturele instellingen die meer inclusief werken vergroten hun publieksbereik en vinden publiek voor de toekomst
  • De eigen inkomsten nemen toe door een groter publieksbereik
  • In een meer inclusieve cultuursector kan nieuw talent zich beter ontwikkelen en een praktijk opbouwen in Rotterdam.

Wat kan de gemeente doen?

In het advies doet de RRKC het college van B&W een aantal aanbevelingen voor een meer inclusief cultuurbeleid.

  • Maak inclusiviteit meetbaar en neem het op in de subsidievoorwaarden.
  • Verlaag de administratieve last voor het aanvragen van een subsidie.
  • Begeleid nieuwe subsidieaanvragers d.m.v. coaching en maak ze wegwijs in de bureaucratie.
  • Reserveer een gedeelte van het cultuurbudget voor vernieuwing.
  • Help nieuwe makers bij het vinden van productie- en presentatieruimte.

Wat kan de cultuursector als geheel doen?

Het directeurenoverleg van de Rotterdamse culturele instellingen hebben al een aanzet gedaan voor een gezamenlijke aanpak van inclusiviteit in de uitgave ‘Cultuur draagt de stad in transitie’. Eerder heeft de sector ook gezamenlijk verantwoordelijkheid genomen voor publieksbereik en governance.

  • Leer van partnerships met inclusieve makers of organisaties door expertise en kennis uit te wisselen. Vorm dynamic duo’s om uitwisseling mogelijk te maken.
  • Maak een sectorbrede werkgroep inclusiviteit die helpt om instrumenten en werkwijze te ontwikkelen op het gebied van inclusiviteit.
  • Blijf kennis uitwisselen onderling maar juist ook met andere sectoren en initiatieven in de stad

Wat kunnen individuele instellingen doen?

Een aantal Rotterdamse culturele instellingen is al actief bezig met het onderwerp. Hoe pak je dat aan?

  • Betrek de hele organisatie bij het proces, zowel vanaf niveau van directie en bestuur als vanuit de medewerkers, top down en bottom up. Eén projectmedewerker inclusiviteit is niet genoeg.
  • Onderzoek actief de onbewuste vooroordelen die leven binnen de eigen organisatie.
  • Maak tijd en middelen beschikbaar. Bijvoorbeeld door meer te investering in werving & selectie.
  • Stel meetbare doelstellingen op voor inclusiviteit en toets regelmatig.
  • Sluit je aan bij inclusiviteit-gerelateerde netwerken en initiatieven in de wijken, maak gebruik van bestaand onderzoek.

Dit gaat de RRKC nog meer doen om de cultuursector inclusiever te maken.

  • De RRKC blijft dit onderwerp agenderen
  • Op dinsdag 28 mei organiseert de RRKC een debat rond het advies
  • De Erasmus Universiteit doet komend jaar in opdracht van de RRKC verder onderzoek naar inclusiviteit in de cultuursector.

In 2019/2020 deed de Erasmus Universiteit vervolgonderzoek naar inclusiviteit in de Rotterdamse cultuursector

Dit was een onderzoek naar de impliciete vooroordelen van medewerkers van instellingen binnen het Cultuurplan 2017-2020. De aanleiding tot dit onderzoek was het onderzoek in 2017. De Erasmus Universiteit deed – in opdracht van de gemeente Rotterdam en RRKC – onderzoek onder de gesubsidieerde kunst- en cultuurinstellingen in Rotterdam naar de mate van inclusiviteit binnen de Rotterdamse cultuursector. Uit het onderzoek bleek dat nog te weinig culturele instellingen er in slagen een publiek te bereiken dat de Rotterdamse samenleving weerspiegelt. Van alle thema’s binnen diversiteit (Programma, Publiek, Partners en Personeel) bleek met name de P van Personeel onderbelicht. De samenstelling van de organisaties zelf was nog te weinig divers, zowel bij medewerkers en directies als bij bestuur en raad van toezicht. Meer dan de helft van de ondervraagden was er niet van overtuigd dat diverser personeel ook zou leiden tot een diverser programma en publiek. Ook in de jaarplannen van de kunstinstellingen werd Personeel in relatie tot Publiek, Programma en Partners het minst beschreven als aandachtspunt.

Onderzoeksresultaten

De belangrijkste conclusies vindt u hier:
Samenvatting
Gehele rapport

In 2018 bereidde de Commissie Inclusiviteit het advies voor

De RRKC stelde een adviescommissie samen die de komende jaren advies geeft over dit onderwerp. Wilma Gillis-Burleson (directeur Legato) is voorzitter van de commissie inclusiviteit van de RRKC. De commissie bestaat verder uit:

  • Teana Boston-Mammah (coördinator culturele diversiteit Willem de Kooning Academie)
  • Hesdy Lonwijk (filmregisseur, schrijver en creatief ondernemer)
  • Jelena Barisic (journalist, eindredacteur en tekstschrijver)
  • Ingrid Huisman (directeur Parc Makelaars)
  • Jeanneke den Boer (Culture Connection, DB Consult)

Deze commissie fungeert tevens als klankbord voor de activiteiten van de RRKC rondom dit thema in 2018.

Artikel Boekman #115

In juni 2018 publiceerde de Boekmanstichting het tijdschrift Boekman #115, dat in zijn geheel over Inclusiviteit in de culturele sector gaat. Voor deze editie schreven Pauwke Berkers, Koen van Eijck (beiden EUR), Wilma Gillis-Burleson, Rento Zoutman en Diana Chin-A-Fat een artikel over de Rotterdamse situatie. Dit artikel is op deze pagina terug te vinden, met dank aan de Boekmanstichting.

Bronvermelding: Boekman, jrg. 30, nr. 115, p. 20-24

Adviesaanvraag

Op 28 augustus 2018 ontving de RRKC de adviesaanvraag Inclusiviteit van het college van Burgemeester & Wethouders. De RRKC wordt gevraagd in het vierde kwartaal van 2018 zijn licht te laten schijnen over het begrip (culturele) diversiteit, inclusiviteit en de betekenis daarvan voor het gemeentelijke cultuurbeleid.

Klankbordgroep uit het veld

In november 2018 gaat de RRKC in gesprek met directies van een aantal Cultuurplan-instellingen die zich al actief inzetten voor inclusiviteit en culturele diversiteit. De centrale vraag is daarbij: Hoe kunnen we inclusiviteit in de Rotterdamse cultuursector bevorderen? De RRKC neemt deze inbreng mee in het lopende adviestraject over Inclusiviteit en bespreekt de resultaten in de bijeenkomst van de Raad eind november.

In 2017 deed de Erasmus Universiteit onderzoek naar inclusiviteit in de Rotterdamse cultuursector

In 2017 voerde de RRKC onderzoek uit – in samenwerking met de Erasmus Universiteit en de gemeente Rotterdam – naar de mate van inclusiviteit binnen de culturele sector van Rotterdam. Daarnaast voerde de RRKC een aantal groepsgesprekken met Rotterdamse makers die gezien hun werk zicht hebben op het diversiteitsgehalte van het veld.

Werkbijeenkomst

Op 16 november 2017 volgde er een besloten werkbijeenkomst waar de resultaten van het onderzoek en de belangrijkste aandachtspunten uit de gesprekken die de RRKC voerde gepresenteerd werden.

In 2016 zette de RRKC het onderwerp inclusiviteit in de cultuursector opnieuw op de kaart

In het Cultuurplanadvies 2017-2020 constateerde de RRKC dat nog te weinig culturele instellingen er in slagen om een publiek te bereiken dat een afspiegeling is van de Rotterdamse samenleving. Ook de samenstelling van de organisaties zelf is nog te weinig divers, zowel bij medewerkers en directies als bij bestuur en raad van toezicht. De RRKC stuurt daarom aan op het hanteren van de Code Culturele Diversiteit.

Gevraagd advies

De cultuurwethouder kondigde aan de RRKC om een advies te vragen over hoe de culturele sector meer inclusief kan worden. De officiële adviesaanvraag volgde in augustus 2018. De wethouder vindt dat alle culturele instellingen die de gemeente financieel ondersteunt de Code Culturele Diversiteit moeten handhaven.

Motie

In 2016 diende de PvdA en NIDA bovendien een motie in waarin zij de RRKC de opdracht verstrekten het “diversiteitsgehalte van de Rotterdamse culturele sector” te onderzoeken. De motie werd aangenomen. Het college heeft de motie afgehandeld door mede-opdrachtgever te zijn van het onderzoek van de Erasmus Universiteit naar de toepassing van de Code Culturele Diversiteit en door de adviesaanvraag aan de RRKC te doen.

Informatie

Voor meer informatie over dit advies, kunt u contact opnemen met Diana Chin-A-Fat (beleidsadviseur RRKC), per e-mail of telefonisch op 010 433 58 33.

Advies

RRKC verkenning werk- en presentatie ruimte in Rotterdam


De RRKC deed een verkenning van de beschikbaarheid van werk- en presentatieruimtes in Rotterdam en maakte hier een analyse van.

Urgentie en aanpak

De huidige economische groei is goed voor de stad, maar heeft een keerzijde. Het maatschappelijk (cultureel) vastgoed en de ruimte voor kunstenaars en makers om te werken en te presenteren staan onder druk. Het wordt voor de gemeente lucratief om panden, die werkruimte bieden aan kunstenaars en makers, te verkopen aan commerciële marktpartijen. Doordat de beschikbaarheid van ruimte daalt, stijgen de prijzen. Dit kan leiden tot gentrificatie en verdwijning van waardevolle sociale en culturele initiatieven uit hele gebieden die juist van belang zijn voor de bruisende (en rauwe) stad die Rotterdam wil zijn. Daarbij komt dat door de toenemende populariteit van de stad er steeds meer kunstenaars en makers naar Rotterdam verhuizen. Werkruimten en presentatieruimten staan dus van twee kanten onder druk. Hebben kunstenaars en makers straks nog wel voldoende mogelijkheden om te werken en zich te presenteren?

Deze ontwikkelingen waren voor de RRKC aanleiding om te inventariseren en te analyseren hoe het er in Rotterdam voor staat met de beschikbaarheid van fysieke ruimte om te werken/oefenen en te presenteren.

Conclusies en aanbevelingen

In de analyse formuleert de RRKC concluderend zes aanbevelingen voor de gemeente en drie aanbevelingen voor de cultuursector.

Voor de gemeente
  1. Zorg voor meer betaalbare ruimte.
  2. Faciliteer en investeer in collectieve initiatieven van onderaf.
  3. Zorg dat de waardetoevoeging van kunstenaars en makers voor de stad zichtbaar wordt en behouden blijft.
  4. Neem ruimte voor kunstenaars en makers op in de visie op de ontwikkeling van de stad.
  5. Neem de regie in de ruimte voor talentontwikkeling en zorg voor meer mogelijkheden voor doorstroming.
  6. Besteed bewust aandacht aan spreiding van talent over de stad.
Voor het veld
  1. Bevorder afstemming in de activiteiten gericht op kunst in de publieke buitenruimte.
  2. Zoek als grote en kleine organisaties de onderlinge samenwerking.
  3. Creëer een overkoepelend netwerk voor kunstenaars en makers.